Niewiele wiadomo o jego historii i twórcach. Kiedy Aztekowie odnaleźli to świetnie zaprojektowane i opustoszałe miasto, nazwali je Teotihuacan, miejscem, gdzie rodzą się bogowie. Twierdzili, że zostało zbudowane przez olbrzymów quinametin, którzy żyli przed pojawieniem się ludzi i zostali zniszczeni przez wielką katastrofę.

W rzeczywistości na terenie płaskowyżu od II w. p.n.e. do II w. n.e. rozwijało się wielkie, prekolumbijskie centrum religijne związane z kulturą ludów Mezoameryki. Według indiańskich wierzeń tutaj powstał świat, słońce i księżyc, oraz nastąpiło oddzielenie światła od ciemności. Również w Teotihuacan kapłani mieli opracować kalendarz, według którego liczono czas. Najprawdopodobniej ten system religijny przyjęty inne plemiona i odtąd przybywało do tego miejsca wiele pielgrzymek indiańskich.

Wokół centrum religijnego istniało miasto, którego największy rozkwit przypada na IV-VII w. Plan urbanistyczny miał układ dwuosiowy. Jedna z osi, tak zwana Aleja Umarłych, szła w kierunku północ-południe, druga ciągnęła się ze wschodu na zachód. Mieszkania postawiono na prostokątnej siatce ulic. Przeprowadzono regulację rzeki San Juan, oraz zbudowano zbiorniki wody deszczowej. Powstały również place targowe, spichlerze, teatry i boiska do gry w pelote. Przypuszcza się, że mieszkało tutaj 200 tysięcy Indian.

Do IX w. wpływy miasta obejmowały całą centralną część Wyżyny Meksykańskiej. Ale w VII w. Teotihuacan został częściowo zniszczony podczas pożaru i potem nie odzyskał dawnej świetności. Stopniowo opuszczany poddał się kolejnym napaściom koczowniczych plemion północy. W X w. wyludniał całkowicie.
W Teotihuacan na uwagę zasługuje architektura. Budynki wzniesiono bez użycia metalowych narzędzi. Najstarsze w mieście są dwie piramidy – 65 metrowa Piramida Słońca, oraz 43 metrowa Piramida Księżyca. Schodkowe konstrukcje budowli składają się z kolejnych tarasów stawianych na skarpach. Do ich budowy użyto wysuszonych na słońcu cegieł adobe oraz ziemi, później po ukształtowaniu ściany piramid obłożono płytami kamiennymi. Połączone płaszczyzny skośne i poziome ozdobiono rzeźbami, a na najwyższych tarasach zbudowano świątynie. Dzisiaj możemy oglądać tylko ich pozostałości. Również u podnóża zachowały się ruiny pomieszczeń kapłańskich. Taki sposób budowania i zdobienia piramid został przyjęty przez inne plemiona Mezoameryki.

W 1971 r. podczas prac badawczych pod Piramidą Słońca odkryto tunel i komory. Natomiast w 1998 r. na piątym poziomie Piramidy Księżyca znaleziono szczątki trzech osób. Obecnie planowane jest wykonanie badań Piramidy Słońca przy użyciu nowoczesnej aparatury – detektora mionów (cząstek elementarnych powstających na skutek promieniowania kosmicznego). Mają dać odpowiedź czy we wnętrzu piramidy znajdują się wolne przestrzenie tj. komory grobowe.
Przy końcu Alei Umarłych znajduje się Cytadela - czworokątny plac otoczony 12 świątyniami. W środku wybudowano 13 świątynię - liczba 13 miała znaczenie symboliczne u wszystkich kultur Mezoameryki. Spośród nich najciekawsza jest Świątynia Quetzalcoatla (Pierzastego Węża). Zbudowana jest w formie piramidy, a jej ściany ozdobione są licznymi rzeźbami wyobrażającymi głowy bogów Quetzalcoatla i Tlaloca (boga deszczu).

Nieoczekiwany upadek tego niezwykłego miasta musiał wstrząsnąć całą Ameryką Środkową. Centra Władzy w innych państwach podupadły i załamały się dotychczasowe centra handlowe, przez co nastąpił kryzys gospodarczy. Natomiast dla ludów, które później zdominowały te tereny, Teotihuacan stał się bardzo tajemniczym miejscem.

&HZ